FAST Sistemi: Türkiye'nin Anlık Ödeme Altyapısı

FAST (Fonların Anlık ve Sürekli Transferi), TCMB’nin işlettiği anlık perakende ödeme sistemidir. Ocak 2021’de kullanıma açıldı ve Türkiye’de hesaplar arası para transferinin varsayılan yolunu değiştirdi: transferler artık gece yarısı da, bayramda da saniyeler içinde tamamlanır.

FAST’i farklı kılan üç özellik

1. 7/24 kesintisiz. EFT’nin iş günü/mesai kısıtı FAST’te yoktur; yılın her saati çalışır.

2. Anlık ve kesin. Transfer saniyeler içinde alıcı hesabına geçer ve mutabakat kesindir; “işleme alındı, yarın hesapta” belirsizliği yoktur.

3. Kolay Adresleme. IBAN ezberlemek yerine telefon numarası, e-posta veya vergi/T.C. kimlik numarası gibi bilgiler ödeme adresi olarak tanımlanabilir. Alıcının IBAN’ını bilmeden, rehberdeki numarasıyla para gönderilebilir.

EFT ve havale ile karşılaştırma

Özellik	Havale	EFT	FAST
Kapsam	Aynı banka	Bankalar arası	Bankalar arası
Çalışma saati	7/24	Sistem çalışma saatleri	7/24
Hız	Anında	Aynı gün (saatlere bağlı)	Saniyeler
Tipik kullanım	Banka içi transfer	Yüksek tutarlı işlemler	Günlük perakende transfer

Perakende tarafta FAST fiilen standarttır; tutar üst sınırını aşan büyük ödemeler EFT ile yürür. İşlem üst limitini TCMB belirler: 26 Ağustos 2026’dan beri para transferi ve Ödeme İste işlemlerinde 300.000 TL, FAST-TR Karekod ile dinamik doğrulamalı işyeri ödemelerinde de 300.000 TL’dir. Bankalar kendi müşterileri için daha düşük günlük veya işlem başı limit uygulayabilir. Limitlerin tarihçesi ve banka limitinin nasıl değiştirileceği için FAST limiti rehberimize bakın.

TR Karekod ile işyeri ödemeleri

FAST yalnızca kişiden kişiye transfer değildir. TR Karekod standardıyla birlikte, işyerinde karekod okutarak hesaptan hesaba anlık ödeme senaryosunu da destekler. Bu, kart altyapısına alternatif, düşük maliyetli bir kabul kanalı açar; özellikle küçük işletmeler için POS cihazı gerektirmeyen tahsilat imkânı demektir.

Fintech ekosistemi için anlamı

FAST, açık bankacılığın ödeme emri başlatma hizmetiyle birleştiğinde kartsız ödeme akışlarının temel taşıyıcısı olur: onay ver → hesaptan FAST ile anında tahsil et. Elektronik para kuruluşlarının FAST’e katılımı da cüzdanlar ile banka hesapları arasındaki duvarı inceltmektedir. Anlık ödemenin varsayılan olduğu bir pazarda ürün kuran her fintech, “para ne zaman geçer?” sorusunun artık cevabı olduğunu varsayarak tasarım yapmalıdır.