TR Karekod Nedir? Karekod ile Ödeme Rehberi (2026)

Kasada telefonu uzatıp bir kodu okutmak artık Türkiye’de sıradan bir ödeme alışkanlığı. Bu alışkanlığın arkasında TCMB’nin 2020’de oluşturduğu ulusal standart var: TR Karekod. Bu rehber, TR Karekod’un ne olduğunu, hangi mevzuata dayandığını, statik ve dinamik karekod farkını, güncel FAST-TR Karekod limitini, işyerleri açısından artılarını ve dikkat edilmesi gereken güvenlik risklerini anlatır.

TR Karekod nedir?

TR Karekod, ödemelerde kullanılan karekodların Türkiye genelinde tek bir standarda göre üretilmesini sağlayan ulusal karekod ilke ve kurallarının adıdır. TCMB’nin 21 Ağustos 2020 tarihli duyurusuna göre amaç; perakende ödemelerde karekod kullanımını artırmak, ödemelerin “daha kolay, verimli ve güvenli bir şekilde başlatılması”nı sağlamak ve daha az nakit kullanımı hedefini desteklemektir. Duyuru, standardın ödemeler ekosistemindeki aktörler arasında “ortak bir dil kullanarak birlikte çalışabilirliği sağlamak” için oluşturulduğunu da vurgular (TCMB, Basın Duyurusu 2020-52).

Birlikte çalışabilirlik pratikte şu anlama gelir: bir işyerinin kasasındaki karekod, yalnızca tek bir bankanın uygulamasıyla değil, standarda uyan farklı banka ve kuruluşların uygulamalarıyla da okutulabilir. Sözlükte bu kavramı karekod ile ödeme ve genel olarak QR ödeme başlıklarında da anlattık.

Hangi mevzuata dayanıyor?

TCMB duyurusuna göre “Ödeme Hizmetlerinde TR Karekod’un Üretilmesi ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik” ile eki “TR Karekod İlke ve Kuralları” dokümanları 21/8/2020 tarihli ve 31220 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir (TCMB). TCMB’nin FAST sistemi sayfasındaki sık sorulan sorular da TR Karekod’u 6493 sayılı Kanun kapsamındaki ulusal karekod olarak tanımlar (FAST SSS). Ödeme alanındaki diğer düzenlemelere mevzuat sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

FAST-TR Karekod nedir?

FAST-TR Karekod, TR Karekod’un FAST anlık ödeme sistemi üzerinden yapılan ödemelerde kullanılan türüdür. TCMB’nin FAST sayfasına göre hem kişiden kişiye hem de kişiden işyerine ödemelerde kullanılabilir (FAST SSS). FAST 7/24 çalıştığı için karekodla başlatılan FAST ödemesi de hafta sonu ve gece saatlerinde gerçekleşebilir. FAST’in genel işleyişini FAST sistemi rehberimizde anlattık.

Karekodla ödeme, kart ağından geçen karekodlu ödemelerle karıştırılmamalıdır: bazı işyeri uygulamalarında karekod, kartlı ödemeyi başlatmak için de kullanılabilir. Bir örneği, TR Karekod kabul eden işyerlerinde yabancı cüzdanla ödeme alınmasını anlatan Weixin Pay haberimizde bulabilirsiniz.

Statik ve dinamik karekod farkı

TCMB’nin FAST sayfası iki türü şöyle ayırır: dinamik karekod tek kullanımlıktır, statik karekod ise tekrar tekrar kullanılabilir (FAST SSS).

Özellik	Statik karekod	Dinamik karekod
Kullanım	Çok kez okutulabilir	Tek kullanımlık
Tipik yer	Masa, tezgâh, kapı önü etiketi	Kasa ekranı, POS ya da e-ticaret ödeme sayfası
Tutar	Genellikle müşteri girer	İşlem tutarı kodun içinde gelir
Avantaj	Baskı maliyeti düşük, kurulumu kolay	Tutar hatası ve kodun kopyalanması riski düşük
Risk	Üzerine sahte kod yapıştırılabilir	Kasa sistemi entegrasyonu gerektirir

İşyeri için pratik sonuç şudur: sabit bir etiketle hızlı başlamak mümkündür, ancak işlem hacmi arttıkça tutarın kasa sisteminden otomatik geldiği dinamik karekod hem hata hem de sahtecilik açısından daha güvenlidir.

Karekod ile ödeme limiti ne kadar?

TCMB, 24 Ağustos 2026 tarihli basın duyurusuyla FAST limitlerini yükseltti. Buna göre FAST-TR Karekod ile dinamik, doğrulanmış işyeri ödemelerinde işlem başına limit 300.000 TL oldu (önceki limit 250.000 TL); kişiden kişiye transferler ve Ödeme İste işlemlerinde de limit 300.000 TL’ye çıkarıldı. Yeni limitler 26 Ağustos 2026’da yürürlüğe girdi (TCMB, Basın Duyurusu 2026-36). FAST SSS bu limitlerin “işlem başına” olduğunu belirtir (FAST SSS).

Dönem	Kişiden kişiye FAST	FAST-TR Karekod (işyeri)
04.04.2024 öncesi	50.000 TL	100.000 TL
04.04.2024 – 25.08.2026	100.000 TL	250.000 TL
26.08.2026’dan itibaren	300.000 TL	300.000 TL

Kaynak: TCMB 2024-16 ve TCMB 2026-36. Bankanız veya kuruluşunuz bu üst sınırın altında kendi işlem ya da günlük limitini uygulayabilir. Limit değişikliğinin ayrıntıları için FAST limiti haberimize ve FAST limiti rehberimize bakabilirsiniz.

ATM’den karekod ile para çekme nasıl olur?

Karekodla ATM’den para çekme, bankaların mobil uygulamaları üzerinden sunduğu bir hizmettir. Örneğin Yapı Kredi, mobil uygulamada “Para Çek/Yatır” seçildikten sonra hesap veya kart ve tutar belirlenip ATM ekranındaki QR kodun uygulamanın kamerasıyla okutulduğunu; aynı yöntemle para yatırma ve kredi kartından nakit avans çekmenin de mümkün olduğunu anlatır (Yapı Kredi).

Bu hizmette limitler, ücretler ve hangi ATM’lerin desteklediği bankadan bankaya değişir; özellikle başka bankanın ATM’sini kullanırken ücret uygulanıp uygulanmadığını kendi bankanızın ücret tarifesinden kontrol edin. ATM’deki bu kodların bankanın kendi hizmeti olduğunu, kasadaki TR Karekod ödemesiyle aynı akış olmadığını da not edelim.

İşyerleri için karekodun avantajları neler?

• Anında ve 7/24 tahsilat. FAST üzerinden gelen karekod ödemesi, FAST’in 7/24 çalışması sayesinde mesai ve hafta sonu beklemeden hesaba geçer (FAST SSS).
• Düşük donanım ihtiyacı. Statik karekod bir baskı etiketi kadar basittir; dinamik karekod ise mevcut kasa ya da POS yazılımıyla üretilebilir.
• Birlikte çalışabilirlik. Ulusal standart sayesinde müşteri, farklı kurumların uygulamalarıyla aynı kodu okutabilir (TCMB).
• Temassız deneyim. Kart ya da nakit el değiştirmez; bu, TCMB’nin 2020 duyurusunda da vurgulanan bir hedeftir.
• Tamamlayıcı hizmetler. FAST katmanındaki Kolay Adresleme ve Ödeme İste hizmetleri, IBAN yazmadan tahsilat ve ödeme talebi göndermeyi mümkün kılar (Kolay Adresleme).

Karekodla tahsilatın ücretleri, hizmeti aldığınız banka, ödeme kuruluşu veya elektronik para kuruluşuna göre değişir; kart komisyonuyla karşılaştırmak için teklifi yazılı isteyin. Türkiye’deki tüm ödeme yöntemlerini karşılaştıran genel tablo için ödeme yöntemleri panoramamıza bakabilirsiniz.

Kolay Adresleme ve Ödeme İste ile ilişkisi

Karekod, FAST üzerindeki katman hizmetlerinden yalnızca biridir. TCMB’nin FAST sayfasına göre BKM tarafından işletilen Kolay Adresleme, IBAN yerine cep telefonu, e-posta, TCKN/YKN, VKN veya pasaport numarası gibi bir “kolay adres” ile para gönderilmesini sağlar; her kolay adres yalnızca bir hesapla eşleştirilebilir, bir kişi en fazla 5 kolay adres tanımlayabilir ve tanımlama kişinin kendi bankası üzerinden yapılır (Kolay Adresleme). Yine BKM tarafından işletilen Ödeme İste ise 05.02.2024’te kişiden kişiye ödemeler için kullanıma açılmış; 18.01.2025’te kısmi ödeme, erken ödeme ve ödeme erteleme gibi işyeri ve kurumsal özellikler eklenmiştir (TCMB FAST).

İşyeri açısından üç araç birbirini tamamlar: kasada karekod, uzaktan tahsilatta Ödeme İste, küçük işletmenin kişisel tahsilatında kolay adres. Üçü de FAST limitlerine tabidir.

Hangi kurumlar FAST’e bağlı?

Karekodla FAST ödemesi yapabilmek için müşterinin kurumunun FAST katılımcısı olması gerekir. TCMB’nin resmî katılımcı listesinde bankaların yanı sıra PTT ve aralarında Papara, iyzico ve Sipay’in de bulunduğu ödeme ve elektronik para kuruluşları yer alır; Enpara Bank, Colendi Bank ve Ziraat Dinamik gibi dijital bankalar da listededir (FAST Katılımcılar). Güncel listeyi kontrol etmek, özellikle cüzdan kullanıcılarından karekodla tahsilat bekleyen işyerleri için önemlidir.

Karekod güvenli mi? Sahte karekod dolandırıcılığına karşı önlemler

Karekodun kendisi yalnızca bir yönlendirmedir; risk, kodun kimin tarafından ve nereye yönlendirecek şekilde üretildiğindedir. Statik karekodların fiziksel etiket olması, üzerine başka bir kodun yapıştırılması ya da dolandırıcıların mesajla sahte ödeme sayfalarına yönlendiren kodlar göndermesi gibi riskleri beraberinde getirir. Hem tüketici hem işyeri için temel önlemler:

Tüketici için

• Karekodu yalnızca bankanızın veya lisanslı kuruluşunuzun kendi uygulamasıyla okutun; telefonun genel kamerasıyla açılan bağlantılara kart ya da şifre bilgisi girmeyin.
• Onay ekranında görünen alıcı adı ve tutarı kasadaki bilgiyle karşılaştırın; tutarsızlık varsa işlemi onaylamayın.
• Mesaj veya e-postayla gelen “ödeme karekodlarına” şüpheyle yaklaşın.

İşyeri için

• Statik karekod etiketlerini düzenli kontrol edin; mümkünse kurcalamaya dayanıklı etiket kullanın.
• Yüksek tutarlı satışlarda kasa sisteminden üretilen dinamik karekodu tercih edin.
• Hesaba düşen ödemeyi, müşterinin telefon ekranı yerine kendi sisteminizden doğrulayın.

Genel dolandırıcılık senaryolarını ve önleme yöntemlerini fintech’te fraud ve güvenlik rehberimizde ele aldık.

Karekod ile ödeme almak için ne gerekir?

İşyerinin karekodla tahsilat yapabilmesi için TR Karekod hizmeti sunan bir banka, ödeme kuruluşu veya elektronik para kuruluşuyla anlaşması gerekir. Sağlayıcının TCMB izni bulunup bulunmadığını lisans veritabanımızdan kontrol edebilirsiniz. Anlaşma öncesinde sorulması gerekenler:

• Statik mi, dinamik mi, yoksa ikisi birden mi sunuluyor?
• Ödemeler FAST üzerinden mi geliyor, hesaba geçiş süresi nedir?
• İşlem başına ücret ve varsa aylık sabit ücret ne kadar?
• Kasa ve muhasebe yazılımına entegrasyon nasıl yapılıyor?
• İade ve hatalı ödeme süreçleri nasıl işliyor?

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; güncel limit ve ücretler için bankanızın ve TCMB’nin resmî duyurularını esas alın.